Rick Owens Üzerinden Moda, Sanat ve Aşk

 

Triennale di Milano’da açılacak Rick Owens retrospektifi, moda ile sanat arasındaki aşk ilişkisinin giderek bir mantık evliliğine dönüştüğünü gösteriyor olabilir mi?

Modanın sanatla yaşadığı aşk ilişkisi zaman içinde kârlı bir mantık evliliğine dönüştü. Biz bu aşkın ilk kıvılcımlarını Elsa Schiaparelli’nin 1937 yılında sürrealizmin babası Salvador Dali’nin elinden çıkma bir ıstakoz desenini kullanarak hazırladığı Istakoz Elbise’de görmüştük. Orada kalsaydı, geçici bir flört, romantik bir yaz aşkı denilebilirdi belki de. Ama ardından 20’inci yüzyıl soyut sanatının öncülerinden Piet Mondrian’ın 30’larda yaptığı bir tabloyu, şık bir kokteyl elbisesine uyarlayarak 60’lı yıllara damgasını vuran Yves Saint Laurent ve Mondrian Elbise geldi. 60’lar aynı zamanda Paco Rabanne’ın 12 Giyilemez Elbise (1966) defilesi ile modayla sanat arasındaki sınırları zorladığı, moda şovunu bir sanat sergisine dönüştürdüğü yıllardı.

Soldan sağa: Schiaparelli’nin Istakoz Elbise’si bugün Philedelphia Sanat Müzesi’nde sergileniyor. Yves Saint Laurent’in 1965 tarihli Mondrian koleksiyonu. Paco Rabanne’ı 1966 yılında moda sahnesine taşıyan 12 Giyilemez Elbise koleksiyonundan bir parça. Fotoğraf: Gunnar Lars

Zaman içinde Issey Miyake, Alexander McQueen ya da Karl Lagerfeld gibi moda dehalarının yaptığı tasarımların Metropolitan, Guggenheim gibi dünyanın en büyük modern sanat müzelerinin daimi koleksiyonlarına alındığını görmeye başladık. Ardından Metropolitan’ın Manus X Machina’sı ya da Victoria&Albert Müzesi’nin Savage Beauty’si gibi tamamen modaya adanmış büyük sanat sergileri gelmeye başladı. Markasını 2005 yılında Prada’ya satıp emekli olduktan sonra 2012’de New York’ta bir heykel sergisi açan Helmut Lang gibi moda tasarımcıları bir yana, Louis Vuitton’un Murakami ile, Chanel’in Zaha Hadid ile, Loboutin’in David Lynch ile hatta Levi’s’in Damien Hirst ile iş birliklerine şahit olduk. Şimdi de yüksek sanatın en yüksek zirvelerinden birinde, Triennale di Milano’da bir Rick Owens sergisi gündemde.

Foto Altı: SAM Rick Owens Sonbahar Kış 2017 Erkek Koleksiyonu Glitter’dan bir parça. Fotoğraf: OWENSCORP.

15 Aralık 2017 – 25 Mart 2018 tarihleri arasında devam edecek Subhuman Inhuman Superhuman sergisi dünyaca ünlü moda ve mobilya tasarımcısı Rick Owens’ın bir retrospektifi niteliğinde. Sergide Kaliforniya doğumlu Parisli tasarımcının film, grafik, yayın ve tasarımlarından oluşan bir seçkinin yanı sıra yeni bir heykel yerleştirmesine de yer verilecek. Daha önce Paris Modern Sanat Müzesi ve Los Angeles Çağdaş Sanat Müzesi’nde sergiler açan ve dünya çapında tasarım ödülleri alan Owens’ın yerleştirmesi, serginin adıyla uyumlu bir şekilde, insan olma hallerini, daha net söylemek gerekirse iyilik, empati ve kapsayıcılık gibi insani duygular üzerinde güzellik ve kabul edilebilirlik kavramlarını masaya yatırıyor. Ama bunu yaparken -dünyayı kendisine hayran bırakan- o anarşist ve punk tavrını da koruyor.

Fotoğraf Rick Owens, Wikimedia Commons.

Bu Rick Owens retrospektifi yüksek sanatla modanın ne ilk ne de son buluşması olacak. Milano’nun tasarım geçmişi ve İtalyan modasının kalbi olduğu düşünülürse, Triennale küratörlerinin moda tasarımcılarına yer vermekte hevesli davranması doğal. Ancak kayıtlı tarihimizde 1930’lara kadar izini sürebildiğimiz ve belki de çok daha eskilere dayanan moda-sanat ilişkisinin, geçici bir heves, sanat kurumları için popülerlik, sanatçılar için ise bir esin kaynağı arayışının ötesine geçtiği de bir gerçek.